ASK logo

spinoza handschrift

In deze aflevering van de podcast serie 'Wie wat bewaart' vertelt Nanda van Bodegraven o.m. over de tegel (wandel) route 'Vrijheid van Amsterdam' en de Spinoza fiets route over mens en natuur.

De podcast serie 'Wie wat bewaart' is een programma van AmsterdamFM i.s.m. het Allard Pierson.
Daarin wordt aandacht besteed aan de Amsterdamse musea en andere onderwerpen die het verleden aan het heden binden.
Robert van Altena, Frans van der Beek en Jeroen de Vries verzorgen afwisselend de presentatie.

Wie Wat Bewaart is te beluisteren onder AmsterdamFM via de diverse podcast platforms & op Salto Amsterdam.

Link:

Wie wat bewaart 13 mei | Nanda van Bodegraven over de Vrijheid van Amsterdam – AmsterdamFM

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

De Spinozaloge in de OBA, Oosterdok Amsterdam (3e verdieping)
Daarin een collectie boeken van- en over Spinoza en een aantal belangrijke begrippen kort toegelicht, aangevuld met tekst en beeld.
Verder op 3e verdieping in 2 nissen hangt informatie over Spinoza's Leven / Amsterdam / Geschriften / Actualiteit.

Zie ook SpinOBA.nl voor meer info.

 

signal-2022-02-21-113659_026.jpegsignal-2022-02-21-113659_025.jpegsignal-2022-02-21-113659_024.jpegsignal-2022-02-21-113659_002.jpegsignal-2022-02-21-113659_014.jpegsignal-2022-02-21-113659_015.jpegsignal-2022-02-21-113659_013.jpegsignal-2022-02-21-113659_005.jpegfoto's Michiel van Lith

Concept, vormgeving, tekst en redactie: Eliane Beyer en Michiel van Lith. 
Met dank aan: Henri Krop (basisteksten/correcties) en Tina Ruijs (correcties).
Alsook Jessica van der Sluis, Ton van de Laar en Jan Scholte vanuit de OBA;
Piet van der Hoeven voor de rode verf; Margreet de Heer voor het ter beschikking stellen van haar Spinozastrip; en de hedendaagse kunstenaars die het leuk vonden dat hun Spinoza interpretatie met een kleine afbeelding aan de OBA wand kwam te hangen.

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

Op 20 februari 2022 was het dan eindelijk zover!
In de OBA aan de Oosterdokskade in Amsterdam is plaats gemaakt voor Spinoza.

In het ‘Huis van alle Talen’ is een Spinoza ‘loge’ ingericht met een collectie boeken (van- en over Spinoza, onder meer uit de nalatenschap van Stan Verdult en boeken in bruikleen van de Vereniging het Spinozahuis) en een daaraan gekoppelde kleine tentoonstelling. 
Door middel van tekst en beeld wordt een toegankelijk overzicht gegeven van Spinoza’s leven, de kern van zijn denken en zijn betekenis voor het huidige Amsterdam.

Naast Rutger Groot Wassink (wethouder Sociale Zaken, democratisering en emancipatie van de gemeente Amsterdam) die de opening verrichtte kwamen kort aan het woord:

Rob Hartmans, voorzitter van de Amsterdamse Spinoza Kring en
Martin Berendse, directeur van de OBA.

Daarop volgde een kort intermezzo met vragen aan publiek en sprekerspanel geleid door Karianne Marx nav Spinoza 'slogans' (parafrases op basis van Spinozacitaten) en muziek op piano door Jaqueline Smit.

Het 2e deel van de middag werd gevuld met 2 lezingen verzorgd door Paul Juffermans, voorzitter Vereniging het Spinozahuis over ‘de actualiteit van Spinoza’.
en Henri Krop, emeritus hoogleraar Spinozastudies over ‘Spinoza als paradoxale icoon van Amsterdam - heden en verleden’.

Van de middag is een youtube registratie gemaakt:

 

 

In het hierna volgende bericht zijn enkele fotos van de loge en de aan spinoza gewijde nissen te vinden. 

Hieonder fotos van de openingsceremonie:

 Hartmans_Berendse_Groot_Wassink.png

      Rob Hartmans, Martin Berendse en Rutger Groot Wassink.

Marx_Krop_Juffermans_copy.png

      De spekers en het publiek over hun favoriete slogan, Henri Krop en Paul Juffermans.

Michiel_van_Lith_Eliane_Beyer.png

      Henri Krop, Michiel van Lith, Eliane Beyer en naast andere hierboven genoemden nog enkele leden van het ASK team (Henriet Ooms, Johan de Jong, Karianne Marx) en pianiste Jaqueline Smit.

 

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

Op 20 februari a.s. is het dan eindelijk zover!
In de OBA aan de Oosterdokskade in Amsterdam zal plaats worden gemaakt voor Spinoza.

 

In het ‘Huis van alle Talen’ is een Spinoza ‘loge’ ingericht met een collectie boeken (van- en over Spinoza, onder meer uit de nalatenschap van Stan Verdult en boeken in bruikleen van de Vereniging het Spinozahuis) en een daaraan gekoppelde kleine tentoonstelling. 
Door middel van tekst en beeld wordt een toegankelijk overzicht gegeven van Spinoza’s leven, de kern van zijn denken en zijn betekenis voor het huidige Amsterdam.

De feestelijke opening zal geschieden door Rutger Groot Wassink, wethouder Sociale Zaken, democratisering en emancipatie van de gemeente Amsterdam.


Het programma begint om 15 uur en duurt tot 16.45 uur.

Sprekers:

Rob Hartmans, voorzitter van de Amsterdamse Spinoza Kring.
Martin Berendse, directeur van de OBA.
Paul Juffermans, voorzitter Vereniging het Spinozahuis over ‘de actualiteit van Spinoza’.
Henri Krop, emeritus hoogleraar Spinozastudies over ‘Spinoza als paradoxale icoon van Amsterdam - heden en verleden’.
Karianne Marx zal de middag leiden.


U bent van harte uitgenodigd om hierbij aanwezig te zijn.


Volgens de nu geldende Coronaregels is de zaalcapaciteit in de Oba nog altijd beperkt. 
Om die reden is besloten om van de bijeenkomst ook een video opname te maken die later terug te kijken zal zijn. 
Mocht u toch aanwezig willen zijn dan is het van belang dat u zich tijdig opgeeft.
Bij versoepeling van de regels is het mogelijk dat meer mensen toegelaten zullen worden. 

 

Aanmelden kan via bijgevoegde link:

https://www.oba.nl/agenda/oosterdok/spinozaboegbeeldvanamsterdam.html

Vergeet niet een geldige Corona QR code en identiteitsbewijs mee te nemen.

Locatie: Theaterzaal van de OBA.
Oosterdokskade 143, 1011 DL Amsterdam.
De OBA is op 10 minuten loopafstand van het Centraal Station.

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

ONLINE en OFFLINE LEZING | In de voetsporen van Adriaan Koerbagh: Ericus Walten, door Rindert Jagersma


Adriaan Koerbagh was niet de enige die streed voor het vrije denken in de 17e eeuw en dat met de dood moest bekopen. In deze lezing maken we kennis met de vrijdenker Ericus Walten (1662-1697), die Koerbaghs overtuigingen deelde, en uiteindelijk ook diens lot.


Met een ongewoon scherpe en onderhoudende pen bemoeide Walten zich met vrijwel alle belangrijke politieke, theologische en filosofische kwesties van zijn tijd. Geïnspireerd door Adriaan Koerbaghs Bloemhof (1668) schreef hij pamfletten tegen bijgeloof, de inmenging van de kerk in overheidszaken en nam hij het op voor Balthasar Bekker en diens De Betoverde Weereld (1691). Jonathan Israel noemde Walten ‘de meest compromisloze voorvechter van tolerantie, constitutioneel bestuur, en het beperken van het gezag van de kerk van de vroege Nederlandse verlichting’.


Mede dankzij Waltens pamfletten raakte de bevolking bekend met radicale, nieuwe ideeën. Zijn ideeën en geschriften kwamen Walten echter duur te staan. Op 19 maart 1694, na slechts vijf jaar als uiterst productief pamflettist actief te zijn geweest, werd hij in Den Haag gearresteerd en opgesloten in de Gevangenpoort, waar hij uiteindelijk zelfmoord pleegde.


In deze lezing gaat Rindert Jagersma in op het leven en werk van Ericus Walten en zijn gedachtengoed.


Over Rindert Jagersma


Rindert Jagersma is als boekwetenschapper gespecialiseerd in de Nederlandse boekhandel rond 1700. Hij is verbonden aan de Radboud Universiteit Nijmegen waar hij binnen het MEDIATE-project (Measuring Enlightenment: Disseminating Ideas, Authors, and Texts in Europe, 1665-1830) onderzoek doet naar Nederlandse boekveilingcatalogi. Jagersma’s eerdere publicaties betroffen onder meer de pamflettist Ericus Walten en de verspreiding van het gedachtegoed van de vroege of radicale Verlichting, de kwantitatieve benadering van de vroegmoderne boekhandel en de identificatie van de voorheen anonieme drukkers van Benedictus de Spinoza (1632-1677).


Online én offline lezing


De lezing wordt live gestreamd vanuit de Embassy of the Free Mind via Zoom, dus je kunt deze thuis bijwonen. Ook kun je vragen stellen via Zoom. De Zoom-link ontvang je op je online ticket. Een paar dagen na afloop van de lezing krijg je een persoonlijke link naar de opname van de lezing. Als je er op de avond zelf niet bij kunt zijn, kun je de lezing dus alsnog volgen. De opname is beschikbaar tot 4 december.
Daarnaast zijn er 12 plaatsen beschikbaar in de Grote Sael van de Embassy of the Free Mind voor degenen die de lezing fysiek willen bijwonen


Datum

donderdag 4 november

Tickets

Grote Sael: € 20,- (let op: er zijn 12 plaatsen beschikbaar). Deur open: 18.15 uur. 

online: € 15,- / $ 18

Taal

Nederlands

Tijd

19.30 - 20.45 uur AMSTERDAM

Tickets

https://tickets.embassyofthefreemind.com/events

 

Verder hierbij ook alvast aandacht voor de lezing op 18 November:

Koerbagh and Spinoza: cliff edge versus caution,
door Jonathan Israel

https://embassyofthefreemind.com/nl/museum/agenda#LRJ

 

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

In de Embassy of the Free Mind (gevestigd in ‘Het huis met de Hoofden’, Keizersgracht 123, Amsterdam) is van 17 september t/m 21 december 2021 de tentoonstelling Eerherstel voor een dwarse denker: Adriaan Koerbagh (1633-1669) te zien.

In het kader van deze expositie worden verschillende lezingen, cursussen, rondleidingen en stadwandelingen georganiseerd. Zie hiervoor: https://embassyofthefreemind.com/nl/museum/agenda#RLCvHsep

 

Een van de cursussen zal worden gegeven door Henri Krop:  

‘Het vrije denken in de Gouden Eeuw: Koerbagh en Spinoza’ 

De thema’s van zijn vier bijeenkomsten zijn:

Spinoza en Koerbagh als 17e -eeuwse Aboutalebs

Spinoza en Koerbagh als vaders van de ‘Radicale Verlichting’?

Koerbaghs pleidooi voor een zuiver Nederlands

Spinoza’s en Koerbaghs pleidooi voor een ‘rationele religie en moraal’

 

Henri Krop was van 1988 tot 2020 als universitair docent verbonden aan de faculteit wijsbegeerte van de Erasmus Universiteit in Rotterdam, waar hij tot voor kort tevens bijzonder hoogleraar Spinozastudies was. In 2002 publiceerde hij een vertaling van Spinoza’s Ethica en in 2014 verscheen van hem het standaardwerk: Spinoza. Een paradoxale icoon van Nederland.

 

Data: 16 en 30 oktober, 13 en 27 november.

Tijd: 16.00-18.15 uur

Locatie: Embassy of the Free Mind (Keizersgracht 123, Amsterdam)

Kosten: € 120,--, inclusief lesmateriaal (wordt uitgedeeld bij begin cursus)

 

-------------------------------------------------

Verboden boeken in OBA

Parallel aan de tentoonstelling in de Embassy of the Free Mind zal vanaf 1 oktober tot en met 17 december 2021 in de Openbare Bibliotheek Amsterdam, (Oosterdok), aandacht worden besteed aan ‘Het verboden boek - vrijdenkers en dwarsdenkers’.

In 1670 prees Spinoza de vrijheid van denken die de burgers van Amsterdam genoten. ‘Geen godsdienst was zo gehaat, dat hij niet op de bescherming van de overheid kon rekenen, als zijn aanhangers maar aan andere mensen geen schade berokkenen’, zo voegde hij eraan toe. De vrijheid die schrijvers, drukkers en uitgevers hier genoten, deed ook andere auteurs besluiten zich in in de loop van de zeventiende en achttiende eeuw in Amsterdam te vestigen.

Toch werden met regelmaat boeken verboden en schrijvers vervolgd zoals ook de vrijdenker Adriaan Koerbagh die dat met zijn leven moest bekopen. Ten tijde van de Republiek (1579-1795) zijn in Amsterdam in totaal 263 boeken verboden.

De OBA trekt deze geschiedenis door naar het heden, want ook in deze tijd worden boeken door overheden, religieuze organisaties of gemeenschappen in de ban gedaan. 

De OBA, Huis van Alle Talen, ASK en Embassy of the Free Mind, hebben de handen ineengeslagen en zo een aantal werken bij elkaar gebracht die te vinden zullen zijn op de 3e etage van de OBA. Boeken van uiteenlopende vrijdenkers en dwarsdenkers uit de afgelopen vier eeuwen – van Spinoza en Koerbagh, via Anton de Kom tot Lale Gül.

https://www.oba.nl/agenda/oosterdok/expositievrijdenkersendwarsdenkershetverbodenboek.html

 

Op 1 oktober 2021 is de aftrap hiervoor gegeven met een talkshow rond dit thema onder leiding van auteur Mounir Samuel.

Vanuit het Huis van alle Talen sloten hierbij aan ‘The Black Archives, het Tsjechisch Centrum, Polish Centre en de Spinozakring 
voor en korte blik op vrijdenkers en dwarsdenkers van alle tijden.

Zodra de registratie van de avond online staat wordt die hier op de site met een link toegankelijk gemaakt.

 

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

In het Amsterdam Museum een expositie over Vrijdenkers met Spinoza als beroemdste vrijdenker.

vrijdenkers liggend zonder sponsors

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

Sinds 26 juni is het mogelijk de route 'Vrijdenken met Spinoza' door Amsterdam te fietsen.
Deze route is ontwikkeld ter gelegenheid van het 75 jarig bestaan van het Humanistisch Verbond in samenwerking met 'Vrijheid van Amsterdam' en Artis en is op 25 juni gelanceerd.

Spinoza's gedachte dat de mens niet los gezien kan worden van de natuur (lees: het universum en alles wat daarin plaats vindt) vormt het uitgangspunt bij deze fietsroute.

Het startpunt is bij de Stopera bij het Spinozabeeld en voert via Duivendrecht richting de Bijlmer langs speciale banken waar men middels podcasts informatie kan beluisteren.

Kijk voor meer informatie op humanistischverbond.nl en vrijheidvanamsterdam.nl.'  

 


Vrijdenken met Spinoza op de fiets

 

AMSTERDAM – Vanaf 26 juni fiets je gratis de Spinozaroute. Je komt langs speciale Spinozabanken waar je luistert naar podcasts over dieren, planten en microben in de stad en de mens te midden van dit alles. De fietsroute is een initiatief van het Humanistisch Verbond, de Vrijheid van Amsterdam en Artis.

Medewerkers van ARTIS vertellen tijdens de tocht over organismen die in het wild in Amsterdam leven. Zoals de witte grijsbandspanner die zich oriënteert op de maan. Of de eeuwige jeugd van de kruisspin. Wetenschappers zoals Robbert Dijkgraaf, Amade M’charek en Damiaan Denys onderzoeken vervolgens wat voor dier de mens is en hoe mens, dier en plant verschillen. Buurtbewoners en andere Amsterdammers vertellen ook wat zij van het verschil vinden tussen mens en andere organismen. De verschillende perspectieven nodigen je uit te reflecteren over de plaats van de mens in de natuur.

Dat nadenken doe je op speciale banken langs de route. Je treft daar een leuning aan in de vorm van het dier of de plant waar Artis over vertelt. Ze worden op de bank en in de mensenwereld geplaatst. Horen ze bij de mens? En de mens bij hen? Of niet? De leuningen zijn gemaakt van recycled afvalplastic.

Spinoza is de aanleiding van dit onderzoek. Hij vond al in de zeventiende eeuw dat het onmogelijk is de mens niet als deel van de natuur te zien. Spinoza wordt door sommige denkers wel gezien als proto-bioloog. De fietstocht start bij het Spinozabeeld en gaat via ARTIS naar de Bijlmer, langs groene fietspaden en prachtige uithoekjes: een dagje vakantie in eigen stad(snatuur). Via QR-codes op de speciale leuningen aan stadsbanken, omgedoopt tot Spinozabanken, zijn de podcasts toegankelijk. Vergeet je telefoon met oordopjes dus niet!

Voor meer informatie kijk op humanistischverbond.nl en vrijheidvanamsterdam.nl.' 

Tegels over filosofen

De fietstocht is een vervolg op een ander filosofisch kunstproject. Op tien stoeptegels in hartje Amsterdam lees je quotes van filosofen, om Amsterdam als vrijdenkersstad te eren.

 

 

Hieronder het Spinozabankje bij de Stopera (startpunt) en moment van onthulling in de tuin van Darwin.


1-1_copy.jpg

 Onthulling_Spinozaroute_1.jpg

 Onthulling_Spinozaroute_2_copy.jpg

 

Prototype

 

De route globaal

Spinozaroute_overzicht_copy.png

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

Naar aanleiding van het onlangs in de Oba opgenomen tafelgesprek (youtube kanaal van de OBA ) ontving de ASK een bericht van Toon van Eijk waarin hij ons attendeert op zijn commentaar op het proefschift (2019) van Yoram Stein.

Voor de liefhebbers zie hierbij de onderstreepte link hieronder:

Van Eijk T. (2021). Spinoza over religie. Commentaar op: Yoram Stein (2019). Spinoza's Theory of Religion. The Importance of Religion in Spinoza's Thought and Its Implications for State and Society. PhD thesis, Universiteit Leiden. Civis Mundi Digitaal #106, januari 2021.

In het artikel maakt hij gebruik van zijn eerdere boek over Spinoza's filosofie:
Van Eijk T. (2017). Spinoza in het licht van bewustzijnsontwikkeling. Lulu.

zie ook:

https://books.google.nl/books/about/Spinoza_in_het_licht_van_bewustzijnsontw.html?id=jNw6DwAAQBAJ&source=kp_book_description&redir_esc=y

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

De Amsterdamse Spinoza Kring ontving een aantal berichten van Marc Bedjai waaronder ook deze 2 sonnetten die eigenlijk voor het blog van Stan Verdult bedoeld waren (die helaas niet meer onder ons is) met de vraag die mogelijk op onze site te zetten.

Aldus bij deze. (zie hieronder)

Marc Bedjai publiceerde in 1990: '(fr) M. Bedjai, Metaphysique, éthique et politique dans l'œuvre du Docteur Franciscus van den Enden (1602-1674). Contribution à l'étude des sources des écrits de B. de Spinoza (1632-1677), doctoraal proefschrift Université de Paris 1, 4 dln., 2028 p.'

Wim Klever en Marc Bedjai hebben in 1990 onafhankelijk van elkaar Van den Endens geschriften 'Kort Verhael van Nieuw Nederland' (1662) en 'Vrije Politieke Stellingen' (1665) ontdekt.
Marc Bedjai is er van overtuigd dat Spinoza sterk door van den Enden beïnvloed is geweest. Die op zijn beurt weer beïnvloed zou zijn door onder meer het Rozenkruizers gedachtengoed en Dirck Volckertsz. Coornhert.
De invloed van Van den Enden op Spinoza zal inderdaad van groot belang zijn geweest zijn maar sowieso zullen de kringen rondom Spinoza/Van den Enden een levendig discours hebben gekend en ongetwijfeld was er sprake van wederzijdse inspiratie.
En dat is natuurlijk ook het mooist ;-).

 


1620224700277blob.jpg
1620224725667blob.jpg

 

Le sceau de

B.D.E. : Bento D'Espinoza

ou la confidence prudente (caute) sub rosa

 

L'Eglantine de Spinoza

 

L'écriture en confidence

C'est secret immense

D'un philosophe épineux (1)

 

Qui aboutit à l'évidence

D'une dissidence

Dont l'Eglantine est l'aveu

 

Sur le sceau de la prudence

La subtile annonce

D'un esprit fort soupçonneux


(1) spinosus

 

 

Spinoza

Au nom de la Rose

 

Un credo rosicrucien

Seul connu des siens

C'est ce que Spinoza ose

 

Par les symboles anciens (1)

Qui cachent le lien

Des arcanes de la Rose

 

Graphe crypté qui retient

L'essor souverain

D'une secrète apothéose

 

(1) Alchimiques : B/S

Marc Bedjai
Douai, Avril 2021

Marc Bedjai, Franciscus van den Enden, maître spirituel de Spinoza - Persée

 


Kort citaat hierbij van wikipedia:

'... Een van de centrale vraagstukken rond Franciscus van den Enden is of en in hoeverre hij invloed had op de wijsbegeerte van Spinoza. Contemporaine auteurs zoals Salomon van Til, Willem Goeree en Jean-Maximilien Lucas (en) maken gewag van deze invloed, net als Johannes Colerus in 1705. Ook Spinoza's 19e-eeuwse biograaf Meinsma wierp de vraag op. In 1990 konden Marc Bedjai en Wim Klever onafhankelijk van elkaar een tweetal anonieme pamfletten aan Van den Enden toeschrijven, het Kort Verhael van Nieuw Nederland en de Vrye Politijke Stellingen. Vooral op basis van dat laatste werk verdedigden ze de stelling dat de hele Spinozistische filosofie reeds door Van den Enden werd uitgewerkt.

De gedachte van een sterke invloed op Spinoza werd daarna ook in de meest recente biografieën van Spinoza overgenomen (in die van Steven Nadler, maar vooral in die van Margareth Gullan-Whur). Een grondige lezing van de pamfletten toont volgens Frank Mertens en Jonathan Israël echter dat de mogelijke invloed eerder beperkt is. Ze menen ook dat de chronologie van de bronnen niet kan uitwijzen of het de leraar was die de leerling beïnvloedde of omgekeerd.

Los van deze vraag naar de invloed op Spinoza, die omwille van het gebrekkige bronnenmateriaal wellicht nooit met zekerheid beantwoord kan worden, zijn Van den Endens late geschriften zeer interessant. Zo is het duidelijk dat hij, samen met Johan de la Court (broer van de meer bekende Pieter de la Court), tot de vroegste Nederlandstalige verdedigers van de democratie gerekend dient te worden. Bovendien is zijn radicale verwerping van de slavernij uniek, zelfs binnen de groep van Amsterdamse vrijgeesten waarin hij vertoefde. Tot slot moeten ook Van den Endens aandacht voor sociale problemen en zijn voorstellen voor georganiseerde solidariteit, waarin hij vermoedelijk door Pieter Corneliszoon Plockhoy beïnvloed was, beschouwd worden als bijzonder origineel voor zijn tijd. De intellectuele invloeden die Van den Enden zelf onderging zijn niet eenvoudig vast te stellen. In zijn werk noemde hij drie denkers bij naam: Niccolò Machiavelli, Hugo Grotius en René Descartes....'

(https://nl.wikipedia.org/wiki/Franciscus_van_den_Enden)

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

Sinds 1 mei is op het youtube kanaal van de OBA (Openbare Bibliotheek Amsterdam) bij het 'Huis van alle talen' een tafelgesprek te zien (1.09 min) tussen
Ton de Kok, Pooyan Tamimi Arab en Yoram Stein onder leiding van Henri Krop met als titel :

'De toekomst van God'


We hopen dat dit een mooie aftrap vormt van een serie tafelgesprekken in samenwerking met de OBA over meer (of minder) actuele thema's onder de overkoepelende titel 'In het licht van Spinoza'.
Als de virussen weer een beetje in slaap gesust zijn zal dat in de toekomst ook door publiek bijgewoond kunnen worden. Maar nu eerst maar even zo.

 

in_het_licht_van_Spinoza_113.jpeg


Ton de Kok, Pooyan Tamimi Arab en Yoram Stein praten over de consequenties van secularisatie in hun leven en wisselen van gedachten over de vraag in hoeverre Spinoza’s godsbegrip een constructieve rol kan spelen bij het denken over secularisatie en hervorming van verschillende religies?

Eeuwenlang maakten de mensen zich een voorstelling van een of meer goden die de natuur leiden en bepalen wat ons in het leven overkomt. In de 17e eeuw liet Spinoza zien dat dergelijke godsbeelden in het licht van de moderne wetenschap ‘kinderlijke dwaasheden’ zijn. In de jaren zestig is Nederland - en de meeste Europese landen - razendsnel geseculariseerd. In het leven van veel Nederlanders speelt godsdienst geen rol meer.

Toch lijkt het ‘dossier’ God niet definitief gesloten. Sommige mensen blijven zoeken naar zingeving of inzicht dat houvast geeft bij tegenslag en leed. Anderen proberen vanuit de filosofie de traditionele religies te vernieuwen.

 

Youtube link hierbij nogmaals:

 

toekomst_van_god_oba.jpeg

 

 

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

Henri Krop schreef een reactie nav. een artikel in het Parool van 20 maart waarin een weerslag van een gesprek met Victor Kal, de schrijver van 'De list van Spinoza'.

Een korte versie van deze ingezonden brief haalde de krant. (zie afbeelding)

IMG_8439_copy.jpg

Hieronder de eerst verstuurde langere versie van Henri Krop:

-----------------------

Spinoza: boegbeeld of angstbeeld van Amsterdam?

In het Parool van zaterdag 20 maart stond een interview met Victor Kal, de schrijver van het recent verschenen De List van Spinoza. Volgens hem was de zeventiende-eeuwse filosoof Spinoza een theoreticus van het fascisme, die een gelijkschakeling van alle burgers voorstaat: een voorbeeld voor Trump, Baudet en Poetin maar niet een inspiratiebron voor Biden, Rutte, of onze burgemeester. Deze politici willen geen ‘redder van het volk’ zijn, maar meerderheden zoeken achter een bepaald beleid. Spinoza is een manipulator, zo beweert Kal, die stelselmatig en listig zijn werkelijke bedoelingen achter mooie woorden verhult en ‘een leider voorstaat, die het volk aan zich weet te binden met een verhaal, waarin hij als de redder verschijnt.’

Het is inderdaad waar dat volgens Spinoza de geschiedenis vele leiders kent die de godsdienst als een mythe gebruiken om het volk koest te houden. Koningen hebben bijvoorbeeld geprobeerd, zo schrijft hij, ‘de mening te laten post vatten dat zij van de goden afstammen’ . Het oude Israël kende een theocratie, waar ‘de wetten van de staat’ en de goddelijke wetten samenvielen. Ook daar wierpen de leiders zich op als de spreekbuis van God.

Met deze observatie is Spinoza nog niet een theoreticus van het fascisme en de associatie van zijn naam met vrijzinnigheid en tolerantie een vergissing, want zo’n vermenging van politiek en religie is geen goed idee. In Spinoza’s eigen woorden: ‘In Amsterdam leven alle mogelijke mensen van iedere natie en geloofsrichting met de grootst mogelijke eendracht samen.’ Dat kan, omdat in het maatschappelijk verkeer hier niet van belang is wat men denkt, maar of ‘men te goeder trouw handelt’. ‘Geen geloof is zo gehaat dat zijn aanhangers niet onder de bescherming staan van de overheid, wanneer ze volgens de wet leven.’ Een vrije samenleving als Amsterdam in de 17e eeuw - en nu - is alleen mogelijk is als de wet voor iedereen geldt, de overheid incluis. Spinoza pleit voor een overheid die de burgers ‘niet door angst aan te jagen tot slaaf maakt’, maar hen vrijmaakt zodat zij de mogelijkheid hebben ‘zich te doen gelden’. Het standbeeld van Spinoza bij de Stopera met het opschrift ‘het doel van de staat is de vrijheid’ vat zijn ideeën wel degelijk goed samen. Daarom propageert de Amsterdamse Spinoza kring Spinoza als een boegbeeld van onze stad.

Spinoza vindt mythen die een leider als redder van de natie schetsen schadelijk en noemt een samenleving waar alle neuzen dezelfde kant opstaan een perverse illusie. Simpelweg, omdat mensen verschillend zijn, is het onverstandig de politiek aan een Leider toe te vertrouwen, zoals het fascisme wil, want dat sluit mensen of groepen uit. Spinoza pleit voor een politiek die de burgers betrekt bij de besluitvorming, want alleen dan zijn ‘onredelijke besluiten het minst te vrezen’. Zijn antwoord op het ‘fascisme’ en populisme van nu zou niet zijn, zoals Kal zegt, ‘een op de juiste wijze opgevatte religieuze wet’, maar een politiek, die van het streven van ieder mens naar vrede én vrijheid uitgaat.

Henri Krop, secretaris van de Amsterdamse Spinoza Kring

 

------------

 

linkje artikeltje Parool:

https://www.parool.nl/es-b2bdcf80

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

De Ambassade van de Vrije Geest heeft een youtubelink beschikbaar gesteld waarin het interview door Karianne Marx met Maxime Rovere over zijn zojuist verschenen boek 'Spinozaland' te zien is.

Aldus hierbij:

De video is de opname van het Zoomevenement. Het interview met de auteur is in het Engels.
Spinozaland is een boek dat zich niet makkelijk laat karakteriseren. Het is fictie, maar wel gebaseerd op een enorme hoeveelheid historisch bronnenmateriaal en –onderzoek. Bovendien is het ook een filosofisch boek, waarin de ideeëngeschiedenis met veel verrassende inzichten tot leven komt.

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

Op donderdag 11 februari om 15.30 wordt in de Ambassade van de Vrije Geest het zojuist in vertaling verschenen 'Le Clan de Spinoza' van Maxime Rovere online gepresenteerd.

Spinozaland, De ontdekking van de vrijheid - Amsterdam 1677 is vertaald door Hendrickje Spoor en Frank Mertens en wordt uitgegeven door Uitgeverij Balans.

Rovere zal voor dit doel aanwezig zijn en geïnterviewd worden door Karianne Marx van de Amsterdamse Spinoza Kring (voertaal Engels). Denker des Vaderlands Daan Rovers zal het eerste exemplaar in ontvangst nemen.

Het betreft een fictieve maar op feiten gebaseerde schets van de 17e eeuwse wereld rondom- en van Spinoza.

Geïnteresseerden kunnen zich via deze link aanmelden. (gratis)

Na aanmelding krijgt u per mail een linkje toegestuurd waarmee de presentatie via livestream online gevolgd kan worden (of later bekeken kan worden).

Voor meer info:

https://www.uitgeverijbalans.nl/boeken/spinozaland/

https://embassyofthefreemind.com/nl/museum/agenda#SPIN21

 

Schermafbeelding_2021-02-08_om_12.29.51.png

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

Voor de vrienden van de Amsterdamse Spinoza Kring (word vriend! ;-) was voor 17 april 2020 een lezingen avond georganiseerd in de Oba (Het uur van de waarheid in de 17e eeuw) die helaas toen afgelast moest worden vanwege Corona.
Ook de 2e poging die gepland stond voor het najaar van 2020 kon geen doorgang vinden.

Gelukkig waren twee van de sprekers in de gelegenheid hun lezing digitaal op te nemen.
Na deze eerst alleen te hebben gedeeld met de 'Vrienden van...' leek het ons goed om ze nu ook aan een breder publiekbeschikbaar te stellen.

>Hierbij de link naar de lezing op youtube van Bart Leeuwenburgh

>Hierbij de link naar de lezing op youtube van Henri Krop

 

 

 


Toelichting 2020

Het thema van de maand van de filosofie is dit jaar ‘Het uur van de waarheid’. In samenwerking met OBA organiseert de Amsterdamse Spinoza Kring
‘Het uur van de waarheid in de 17e eeuw’.

In de Oudheid was de filosofie een rusteloos zoeken naar waarheid. Volgens Plato is deze waarheid alleen te vinden door ons te richten op de ware werkelijkheid van onveranderlijke ideeën. We moeten ons dus afwenden van de vergankelijke wereld om ons heen. Als we ons op de waarneembare werkelijkheid richten, verwerven we geen kennis maar slechts meningen. We leren de waarheid niet vanzelf kennen. Dit vonden ook denkers als Bacon en Descartes in de vroege Verlichting. Zij zagen in de vooroordelen de voornaamste bedreiging voor het zoeken naar waarheid van de filosofie. Zo hebben wij mensen van nature de neiging zonder voldoende bewijs te generaliseren, of datgene wat we graag zouden willen voor waar aan te nemen. Ook onze opvoeding brengt ons op een dwaalspoor, want we nemen dingen kritiekloos voor waar aan. Verder staan emoties vaak het nuchter onderzoek van de wereld in de weg. Descartes bedacht een methode om onze meningen systematisch te bevragen zodat we inzicht krijgen in onze vooroordelen.

Adriaan Koerbagh (1633-1669), de maker van woordenboeken vol kritiek op de Bijbel en de elites, liet zich door de ideeën van Descartes inspireren om te strijden tegen vooroordelen.
Bart Leeuwenburgh (*1960) docent geschiedenis van de filosofie aan de Erasmus Universiteit, zal Koerbagh’s Verlichtingsproject analyseren en tonen hoe voor hem het uur van de waarheid kwam en hoe hij bereid was daarvoor met zijn leven te betalen. Aan de andere kant is de zeventiende eeuw de tijd waar nieuwe communicatie middelen de mogelijkheid bieden om via een uitgekiende strategie de mensen te laten geloven dat iets waar is.
Ingmar Vroomen (*1978), historicus, promoveerde aan de Erasmus Universiteit met Taal van de Republiek. Het gebruik van vaderlandretoriek in Nederlandse pamfletten, 1618-1672. Aan het Huygens instituut werkt hij mee aan het onderzoek naar de brieven van Johan de Witt. Hij zal laten zien hoe dit soort media strategiën toen werkten.
Henri Krop (*1954), bijzonder hoogleraar Spinoza Studies te Rotterdam, zal over het mensbeeld in Spinoza’s ethiek spreken en laten zien hoe hij een middenweg bewandelde tussen het idealisme van de klassieke filosofie dat in het zoeken naar waarheid de enige sleutel tot een waardevol leven zag en het cynisme van de moderne wereld voor wie het media moment ‘het traditionele uur der waarheid’ heeft vervangen.

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

Een beetje laat maar de ingezonden mail met dit mooie plaatje was onder op de stapel geraakt.
Maar het is zeker de moeite waard om het alsnog bij de berichten een plek te geven.

Het is van Thom Breukel en, zo lezen we in zijn mail, in de eerste coronagolf getekend voor de Amsterdamse Spinoza Kring.
Spinoza's leven in een fraaie zwart-wit omlijsting.

 

Spinoza_vita.jpg

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

Onlangs van de pers gerold een nieuw boek van Herman de Dijn, emeritus hoogleraar moderne filosofie (KU Leuven): 'De andere Spinoza, De twee wegen naar het ware geluk'.

De Dijn publiceerde meerdere studies over Spinoza (en Hume) en was jarenlang bestuurslid en voorzitter van de Vereniging Het Spinozahuis.

Uitgegeven door Pelckmans uitgevers en vanaf 28 oktober 2020 verkrijgbaar/bestelbaar bij de betere boekhandel.

ISBN 978-94-6310-583-5

Pelckmans uitgevers
Brasschaatsteenweg 308 2920 Kalmthout
pelckmansuitgevers.be

 

 

Schermafbeelding_2020-10-24_om_22.51.45.png

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

 

Schrijver Andrea Voigt overhandigt op dinsdag 6 oktober bij het beeld van Spinoza aan de Zwanenburgwal het eerste exemplaar van haar boek Niemand is zo wakker aan wethouder Groot Wassink.
Een historische roman over het leven van Spinoza. Groot Wassink gaat bij de overhandiging in op het belang van Spinoza's gedachtengoed in deze 21ste eeuw.


Voigt deed uitgebreid onderzoek naar Spinoza, ondanks dat er nationaal en internationaal al veel (wetenschappelijke) onderzoeken naar hem zijn gedaan en boeken over hem zijn verschenen. 'Juist omdat er al zoveel non-fictie over deze filosoof beschikbaar is, wilde ik een historische roman schrijven. Waarin de feiten kloppen, maar waarbij ik in de gedachten van Spinoza kruip en de lezer meeneem in zijn gedachtewereld en dagelijkse besognes. Spinoza was op zoek naar "bestendig geluk", maar vond hij dat ook? En wat dacht en voelde hij daarbij? Mij inleven in "de man achter" zijn beroemde filosofie en daar een mooi en boeiend verhaal van maken was een uitdaging, maar fijn om te doen. Zeker omdat de overeenkomsten met de huidige tijd zo duidelijk zijn, al zijn we ruim drie eeuwen verder', aldus auteur Voigt.


Het eerste exemplaar van Niemand is zo wakker (uitgeverij IJ) wordt overhandigd bij het beeld van Spinoza. Niet alleen omdat hiermee wordt voldaan aan de maatregelen vanwege Covid-19, maar ook vanwege de historische en symbolische waarde voor Amsterdam. Spinoza schreef namelijk: 'Amsterdam [bijvoorbeeld] plukt de vruchten van de vrijheid blijkens zijn groei, die alle volken bewonderen. In deze bloeiende en bevoorrechte stadstaat leven immers mensen uit alle volkenen met alle mogelijke geloofsovertuigingen eendrachtig samen.' En dat is waarom veel bewoners van Amsterdam in deze stad (willen) wonen.

Aanwezig zijn bij de overhandiging op dinsdag 6 oktober om 14.40 uur is gratis en mogelijk, mits er rekening gehouden wordt met de 1,5 meter-maatregelen. Bij regen gaat de overhandiging, onder paraplu's, ook door. De bijeenkomst duurt een klein half uur. Plaats: bij het beeld van Spinoza, Zwanenburgwal Amsterdam.

 

 

 

Schermafbeelding_2020-10-03_om_21.21.08.png

 

 Schermafbeelding_2020-10-03_om_21.21.38.png
Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

Van de op 29 mei 2020 overleden Jos Scheren verscheen bij Starfisch Books, 'Politieke troost van Spinoza'.

Scheren was Spinoza 'fan' en kenner en schreef het zeer leesbare boekje samen met Wijnand Duyvendak nav. gesprekken die ze samen voerden over leven en werk van Spinoza.
Kort na het voltooien van het manuscript is hij helaas onverwacht overleden.

Scheren was neerlandicus en filosoof, Duyvendak is actief voor Groenlinks en actief in de milieubeweging.

Zie ook een artikel over Jos Scheren in de Volkskrant.

'Politieke troost van Spinoza' is te verkrijgen bij starfishbooks.org en bij de betere boekhandel.

 

PolitiekeTroost_Boekaankondiging_copy.jpg

 

 

 

 

foto uit de rouwkaart van Jos Scheren

 

Schermafbeelding_2020-09-22_om_20.40.39.png 

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

Van de Spinoza Kring Limburg (mede op initiatief van Stan Verdult opgericht) ontvingen wij het bericht dat het blog van Stan Verdult beschikbaar zal blijven.

Dat is heel mooi want het blog bevat voor Spinoza liefhebbers een schat aan informatie.
Misschien is ergens een vuurtje aangewakkerd en zal het blog op enige wijze een vervolg vinden... Misschien...
Hoe dan ook, voorlopig kan men zich blijven laven aan:
http://blog.despinoza.nl/ en het vervolg: https://bdespinoza.blogspot.com/


Het blog is, zo lezen we op de site van de Limburgse Kring, door Leon Kuunders op 12 juni 2020 gearchiveerd. Leon Kuunders onderhield goede contacten met Stan Verdult en had op zijn verzoek het oude, eerdere blog al gearchiveerd. Leon Kuunders heeft na kort overleg het blog dat sindsdien door Stan Verdult is bijgehouden op 12 juni 2020 ook gearchiveerd. De Spinoza Kring Limburg dankt Leon Kuunders voor zijn inspanningen.
Ga naar de site van Leon Kuunders waar de links naar de archieven staan en daar is ook te vinden hoe opmerkingen of vragen kunnen worden doorgegeven: http://www.despinoza.nl/


zie voorts:
http://spinozakringlimburg.blogspot.com/

 

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

Amsterdamse Spinoza Kring • Sint Antoniesbreestraat 69 • 1011 HB Amsterdam • 06 - 43.49.89.15 • Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.