Studiegroepen

Studiegroep Ethica

Na de Introductiecursus Spinoza kan men deelnemen aan een Studiegroep Ethica. In elk van de 5 maandelijkse bijeenkomsten staat één van de delen van de Ethica centraal: 1. God; 2. Aard en oorsprong van de menselijke geest; 3. Oorsprong en aard van de gevoelens; 4. De slavernij van de mens, of de kracht van de gevoelens; 5. Het vermogen van het verstand, of de vrijheid van de mens.
Bij de studiegroep wordt meer zelfstudie van de deelnemers verwacht dan bij de introductiecursus. 

In 2018 zullen de bijeenkomsten van de studiegroep Ethica verzorgd worden door Kees Schuyt en plaatsvinden op donderdagmiddagen en -avonden, één groep van 15.00-17.00 uur en één groep van 19.30-21.30. Data: 14 december, 18 januari, 15 februari, 8 maart, 5 april, 3 mei

 

Overige studiegroepen

Wie (bijvoorbeeld via de Introductiecursus of de Studiegroep Ethica) enigszins vertrouwd is met het begrippenapparaat van Spinoza's filosofie, kan deelnemen aan de studiegroepen die in september van start gaan. Deze zijn gewijd aan een bepaald thema of werk van Spinoza. Evenals voor de Studiegroep Ethica wordt hier een behoorlijke mate van zelfstudie (in de vorm van het lezen van de aangeboden teksten) van de deelnemers verwacht. De studiegroepen worden gegeven door verschillende docenten.

In het seizoen 2017-2018 staan de volgende studiegroepen op het programma: Spinoza en Oneindigheid; Spinoza en wetenschap(pers); Theologisch-politiek traktaat; Spinoza's Ethics as a self help book for thinkers; Passieve en actieve gevoelens. De studiegroepen vinden plaats in buurtcentrum De Boomsspijker, Rechtboomssloot 52. Beiden zijn op loopafstand van Amsterdam CS en metrostation Nieuwmarkt. 


1. Spinoza en Oneindigheid
 Korte cursus (6 bijeenkomsten) ter voorbereiding op de Spinozadag van zondag 26 november. In deze cursus kijken we alvast vooruit naar het thema van de Spinozadag van dit jaar: Oneindigheid. Om dit thema uit te diepen maken we gebruik van de Ethica, Briefwisseling, en Verhandeling over de verbetering van het verstand.
Data: Woensdagavonden 6 en 20 september, 4 en 18 oktober, 1 en 15 november
Docenten: Henri Krop, Karianne Marx
Cursusprijs: €95


2. Spinoza en wetenschap(pers)
We kijken naar de Ethica, Briefwisseling en de Verhandeling over de verbetering van het verstand met aandacht voor de vraag hoe Spinoza zich verhield tot (andere?) wetenschappers (Descartes, Bacon, Boyle, Huygens), verschillende wetenschappen en de nieuwe wetenschappelijke methode. 

Begeleiders: Henri Krop, Karianne Marx
Data: Vrijdagmiddagen (15.00-17.00) 15 sept, 20 okt, 24 nov, 19 jan, 16 feb, 16 mrt, 20 apr, 18 mei
€125


3. Spinoza's Theologisch-Politiek traktaat, een gevaarlijk boek? 
Spinoza's TTP onderzocht aan de hand van Steven Nadlers analyse hiervan in A book forged in hell. 

Begeleider: Jeroen Bartels
8 maandelijkse bijeenkomsten van september tot mei in 2 groepen, op dinsdagmiddag en dinsdagavond: 26 sept, 31 okt, 28 nov, 23 jan, 20 feb, 27 mrt, 24 apr, 29 mei..
€125

4. Spinoza's Ethics as a self help book for thinkers (in English)
Serie van drie bijeenkomsten waarin David Kenning (bekend van de Spinozadag 2016) zijn visie op Spinoza laat zien, geïnspireerd door psychoanalytische motieven. 
Data: Donderdagmiddagen (15.00-17.00) 21 sept, 19 okt, 16 nov.
Docent: David Kenning
Cursusprijs: €50

5. Passieve en actieve gevoelens (VOL)
Onder begeleiding van Anne Woodward wordt Spinoza's emotieleer vergeleken met die van de Stoïcijnen en Epicureeërs uit de Oudheid
Data: donderdagmiddagen (15.00-17.00) 18 jan, 15 feb, 15 mrt, 19 apr, 17 mei. 
Cursusprijs: €75. 

 


Over de studiegroepbegeleiders

Jeroen Bartels (dr. J.J.A. Bartels, 1941) was van 1976 tot 2003 werkzaam op het 'filosofisch instituut' van de universiteit van Groningen. Hij verzorgde daar ongeveer de eerste tien jaren de colleges voor de geschiedenis van de filosofie van de zeventiende eeuw en daarna die van de twintigste eeuw. Tevens werkte hij en werkt hij nog voor de SeniorenAcademie (vroeger de HOVO). Vanaf 1993 heeft hij zich lang bezig gehouden met de geschiedenis van het subject-begrip: hoe hebben mensen vanaf het begin van de moderne geschiedenis nagedacht over hun eigen bestaan en hun eigen rol in de wereld (dit resulteerde in drie delen 'De geschiedenis van het subject'). Vanaf het midden van de jaren negentig groeide zijn belangstelling voor de figuur van Spinoza. Diens denken is in zijn ogen ook in de werkelijkheid van nu onverminderd van belang.

Henri Krop (1954) studeerde filosofie en theologie in Leiden en Amsterdam en is als universitair hoofddocent Geschiedenis van de Wijsbegeerte verbonden aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. In 2002 verscheen van zijn hand een uitgebreid geannoteerde vertaling van Spinoza's Ethica. Hij was hoofdredacteur van het blad Geschiedenis van de wijsbegeerte in Nederland (1989-2003) en o.a. mede auteur van De draagbare Spinoza (2008) en The Dictionary of Seventeenth- and Eighteenth-Century Dutch Philosophers (2003).
Recentelijk verscheen van hem het boek Spinoza. Paradoxale icoon van Nederland dat in de Volkskrant werd omschreven als "De definitieve studie naar de ontvangst van Spinoza in Nederland."  

Na een internationale carrière als opera- en concertzangeres, waarin Anne Woodward (artiestennaam: Anne Haenen) ondergedompeld was in muziek, poëzie en emoties en de ‘passies’ vooral van binnenuit onderging, begon zij in 1999 een studie filosofie om de menselijke natuur meer objectief te leren begrijpen.
Vooral de filosofieën van de oudheid en die van Spinoza en Nietzsche intrigeerden haar en na haar afstuderen aan de Universiteit van Utrecht, is zij lezingen gaan geven en gaan schrijven over dit onderwerp, o.a. in verschillende (kunst)tijdschriften. Ook publiceerde zij een boek over Nietzsche als kunstenaar (The Art of Nietzsche), waaraan ook haar promotor Piet Steenbakkers meewerkte. Op dit moment is zij bezig met een dissertatie over Spinoza’s affiniteit met het Epicurisme.
 
Op de afgelopen Spinozadag hebben we kennis kunnen maken met Ierse filosoof David Kenning. Hij is tegenwoordig actief als adviseur van bestuurders, waaronder de gemeente Amsterdam, bij het tegengaan van radicalisering. Hij is ervan overtuigd dat de filosofie van Spinoza gebruikt kan worden om te laten zien hoe de drijvende kracht achter radicalisering eerder psychologisch dan ideologisch van aard is. Zijn oorspronkelijke interesse in de filosofie en persoon van Spinoza hangt is verbonden met psychologie en psychoanalyse. 
 
Kees Schuyt is emeritus hoogleraar Sociologie (Leiden, UvA) en heeft zich in zijn onderzoek beziggehouden met de snijvlakken tussen sociologie, recht, en filosofie, bijvoorbeeld in onderzoeken over de verzorgingsstaat, criminaliteit of langdurige werkloosheid, maar ook over de filosofie van de sociale wetenschappen en tolerantie. Het denken van Spinoza heeft zijn langdurige belangstelling. In zijn meest recente werk Spinoza en de vreugde van het inzicht (2017) zet hij de resultaten van zijn Spinoza-studies uiteen voor een breed publiek. 

Karianne Marx (1981) studeerde Wijsbegeerte en Geschiedenis in Utrecht. In 2004 studeerde zij af met een scriptie over Spinoza's kentheorie. Aan de Vrije Universiteit in Amsterdam promoveerde ze begin 2010 op een historisch-wijsgerig proefschrift over Karl Leonhard Reinhold (1757-1823) en zijn receptie van de filosofie van Kant. Tijdens en na dit promotietraject werkte zij aan de VU als docent. Sinds 2012 is zij actief als zelfstandig docente filosofie en in opleiding tot mediator en coach. Per augustus 2014 is zij tevens in dienst als docent in de Geschiedenis van de Wijsbegeerte aan de Faculteit Geesteswetenschappen van de Universiteit Utrecht.

 

Nadere informatie en aanmelden

Nadere informatie over de studiegroepen kunt u verkrijgen bij Karianne Marx:
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. of 06 - 43.49.89.15.