ASK logo

Spinozadag - zondag 22 november 2020

Sprekers: Henri Krop (Erasmus Universiteit Rotterdam), Jo Spaans (Universiteit Utrecht), Uğur Üngör (NIOD/KNAW), Ernst van den Hemel (KNAW/Universiteit Utrecht)

 

Veiligheid in vrijheid

Hoewel we dit jaar niet samen kunnen zijn in Paradiso om de geboortedag van Spinoza en de 350ste verjaardag van het Theologisch-politiek traktaat te vieren, kunnen we deze dag natuurlijk niet ongemerkt voorbij laten gaan. Afgelopen week zijn de eerste lezingen die gepland stonden opgenomen, om op 22 november hier op de website te publiceren. Hieronder vindt u de opnames van de lezingen van Henri Krop (Erasmus Universiteit Rotterdam) en Jo Spaans (Universiteit Utrecht). 

De geplande lezingen van Uğur Üngör (NIOD/KNAW) en Ernst van den Hemel (KNAW/Universiteit Utrecht) zullen hieraan over twee weken, op 6 december, worden toegevoegd. 

Mensen die al een kaartje hadden aangeschaft hebben een mail van Paradiso gekregen met de mogelijkheid om de bestelling te annuleren en het geld terug te vragen. Het is ook mogelijk om het kaartje om te zetten in een 'voucher' die 24 maanden geldig is of een donatie te doen. 

 

TTP 350 jaar

Dit jaar is het precies 350 jaar geleden dat anoniem in Amsterdam het Theologisch-Politiek Traktaat verscheen. Deze symbiose van theologie en politiek doet ons, levend in een tijd waar kerk en staat gescheiden zijn, vreemd aan, maar ook Spinoza’s tijdgenoten vonden het een merkwaardig boek. Hoewel het aanhaakt bij vroegmoderne debatten over tolerantie, vrijheid en democratie, vonden zij de conclusies bizar. In 1674 is het verboden.

Tot diep in de twintigste eeuw kreeg het Theologisch-Politiek Traktaat weinig belangstelling. Het leek een gelegenheidswerk, dat alleen historici interesseerde. Daarbij komt dat de inhoud moeilijk te verenigen is met de Ethica. Pas de laatste decennia wordt het Theologisch-Politiek Traktaat algemeen erkend als Spinoza’s tweede hoofdwerk.

Net als bij de Ethica is het uitgangspunt het naturalisme. Volgens Spinoza is de menselijke verbeelding de oorzaak van het ontstaan van godsvoorstellingen bij verschillende volken. Al in de oudheid trokken filosofen uit de tegenstrijdige ‘godsbeelden’ de conclusie dat godsdiensten louter op bedrog berusten en een vorm van bijgeloof zijn. Spinoza gaat echter verder: hij wijst erop dat alle godsdiensten tot sociaal gedrag aansporen. Door zijn distantie is Spinoza de eerste religiewetenschapper.

Spinoza leefde in een tijd vol godsdienstoorlogen, maar waar de meeste filosofen, zoals Thomas Hobbes, het antwoord zien in een inperking van de vrijheid en een absoluut regerende vorst, pleitte Spinoza juist voor een democratie, die van ‘onderdanen burgers maakt’. Het is immers vrijwel onmogelijk mensen de vrijheid van denken en spreken te ontnemen. Bovendien spelen kritische burgers in de praktijk juist een belangrijke rol bij een duurzame samenleving.

Voor het online Spinozadag ‘bezoek' vragen we u een donatie te overwegen.
De ASK hoopt in samenwerking met Paradiso een inmiddels jaarlijkse traditie voort te zetten, juist in deze roerige tijden en we verheugen ons op uw komst.


De Spinozadag zal worden geopend met een inleiding over het belang van het Theologisch-Politiek Traktaat door Henri Krop (Erasmus Universiteit Rotterdam).
Jo Spaans (Universiteit Utrecht) zal een toelichting geven over de 17e-eeuwse context van het TTP.
Uğur Üngör (NIOD/KNAW) is specialist op het gebied van genocidestudies. Üngör benadrukt de noodzaak om genocide voortdurend op de agenda van het publieke debat in Nederland, Europa en de wereld te houden.
Ernst van den Hemel (KNAW/Universiteit Utrecht), doet onderzoek naar populisme, religie en sociale media en zal een ingaan op de actualiteit van het TTP anno 2020 in sociaal - religieus opzicht.

----

Lezingen Spinozadag 2020

Henri Krop - De TTP een filosofisch meesterwerk: doel, inhoud en samenhang

 

Jo Spaans - Religie in de tijd van Spinoza

 

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

Amsterdamse Spinoza Kring • Sint Antoniesbreestraat 69 • 1011 HB Amsterdam • 06 - 43.49.89.15 • Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.