Artikelen en lezingen

Judging Spinoza
by steven Nadler

In February of 1927, the historian Joseph Klausner stood before an audience at Hebrew University in Jerusalem and delivered a lecture on the "Jewish character" of Baruch Spinoza's philosophy. As he neared the end of his talk, Klausner dropped the usual academic idiom and, with great passion, announced his intention to bring Spinoza, excommunicated in 1656 by the Portuguese-Jewish community in Amsterdam, back into the Jewish fold. "To Spinoza the Jew," he declared: "The ban is nullified! The sin of Judaism against you is removed and your offense against her atoned for. You are our brother! You are our brother! You are our brother!"

Lees het hele artikel op de website van The New York Times

Driekwart van de professoren ziet geen conflict tussen geloof en wetenschap. Dat geldt ook voor meer dan de helft van de hoogleraren die 'nergens aan doen'. Grote inspiratoren op dit terrein zijn niet alleen Einstein en Spinoza, maar ook Cees Dekker krijgt hoge waardering.

Dit blijkt uit onderzoek van het christelijke wetenschapsplatform ForumC. De onderzoekers hebben daartoe een enquête verstuurd naar alle hoogleraren in Nederland waarvan een e-mailadres bekend is. In 2011 zijn van elke universiteit in Nederland de namen en e-mailadressen van daar aangestelde hoogleraren verzameld. Deze lijst is voor dit onderzoek aangevuld met de nieuwe leden van de KNAW. Op die manier is een lijst van 5915 hoogleraren samengesteld.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Science Guide.
Zie hier het onderzoeksrapport op ForumC.

Geenstijl als radicale verlichter
door Sebastien Valkenberg

We kunnen er de klok op gelijkzetten. Zodra de discussie over het gebrek aan beschaving weer eens oplaait, wijst menigeen naar GeenStijl als grote boosdoener. De website zou fungeren als katalysator voor de verhuftering van de samenleving. Zo ging het ook weer toen PvdA-voorzitter Hans Spekman onlangs enkele aan hem gerichte haatmails bekendmaakte.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.

Spinoza: de vrijheid van meningsuiting
door Gerry van der List

Om het begrip te vergroten voor belangrijke denkers uit het verleden worden zij weleens vergeleken met bekende personen uit het hier en nu. Meestal gaan die parallellen nogal mank.

Lees het hele artikel op de website van Elsevier.

God, ofwel de natuur
door Ger Groot

Vrijwel haar hele moderne geschiedenis door heeft de filosofie jaloers gekeken naar de wetenschappen. Waarom zijn die zo succesvol en zij niet? Zou het de filosofie beter gaan als ze hen een beetje zou imiteren?

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.

Jonathan Israel: Spinoza verklaarde de oorlog aan theologen

Spinoza verklaarde de oorlog aan de theologie en veroorzaakte zo een gezagscrisis die uiteindelijk uitmondde in de Franse Revolutie. Dat betoogde de Amerikaanse historicus Jonathan Israel vrijdagavond tijdens een lezing over Spinoza's Bijbelkritiek.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van het Reformatorisch Dagblad.

Niet iedereen is gelukkig met Italië's meest diepzinnige dorp
door Robin de Wever

De burgemeester verdient haar geld met filosofie-onderwijs, het gemeentehuis biedt onderdak aan een heuse dorpsdenker. Is het zuid-Italiaanse Corigliano d'Otranto het meest filosofische plaatsje ter wereld?

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.

Boekenmusea: Het Spinozahuis in Rijnsburg
door Maarten Dessing

Er zijn geen relikwieën nodig om een historisch figuur tot leven te brengen. De eerste drukken van zijn werk is voor Spinoza voldoende en dwingen een bedevaart af.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Knack.

De Koran lezen met Spinoza
door Chams Eddine Zaougui

"Ik begrijp de Koran beter mét Spinoza", vertelde het Nederlands PvdA-parlementslid Ahmed Marcouch onlangs aan Knack. Het doet me denken aan iets wat Einstein ooit zei, namelijk dat hij slechts gelooft in de God van Spinoza. Wat eigenlijk een verdoken en intellectuele manier is om te zeggen dat je niet (meer) gelooft in een god van goed en kwaad, wel in een abstract scheppend en ordenend principe.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van De Standaard.

'Oude filosofen twitteren erop los'
door Kristel van Teefelen

Erasmus, Spinoza, Wittgenstein en andere filosofen leven voort op Twitter. De mensen achter hun accounts hebben één doel: kennis over de denkers vergroten bij het publiek met een aandachtsspanne van 140 tekens.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.

Aflevering 2012-2 van het Tijdschrift voor Filosofie is gewijd aan Spinoza. De inhoudsopgave is hier te vinden. Abonnees kunnen de artikelen downloaden, anderen kunnen de downloads tegen betaling van € 14 downloaden.

Filosofen redden van inktvraat of vergetelheid
door Marc van Dijk

De Koninklijke Bibliotheek lanceert 'Denker op het scherm', de meest uitgebreide website voor Nederlandse filosofen. De site geeft iedereen onbeperkt toegang tot 'onze eigen denkers'. En hun kwetsbare en zeldzame boeken en manuscripten.

Een overzicht van Nederlandse filosofen door de eeuwen heen, zou dat nou een mooi boek opleveren? Dik - vast wel, maar interessant, verrijkend, goed?

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.

De website van de KB: www.kb.nl/denkers

Het onderdeel over Spinoza: www.kb.nl/denkers/spinoza/spinoza-01.html

Spinoza en het alledaagse leven - over Spinoza en de politiek

Op 3 en 4 maart 2012 organiseerde het ISVW een weekend als inleiding op het gedachtengoed van Spinoza. Sprekers waren dr. Miriam van Reijen, dr. Ton de Kok, dr. Jeroen Bartels, prof. Herman De Dijn, Theo van der Werf en prof. Kees Schuyt. De tekst van de lezing van Ton de Kok, Spinoza en het alledaagse leven - over Spinoza en de politiek, kunt u hier downloaden als PDF-bestand.

Jouw vreugde is mijn vreugde, aldus Spinoza.

Op 23 februari 2012 organiseerde het Mozeshuis in Amsterdam de Compassionate City lunch. Tijdens deze lunch verzorgde filosofe Carien de Jonge een lezing over het begrip compassie in het licht van de filosofie van Spinoza. Twaalf personen met zeer verschillende (beroeps)achtergronden waren voor de lunch uitgenodigd omdat zij hun werk in de stad met compassie doen. Zij zijn onder meer actief ten behoeve van het onderwijs, het jeugdtheater, de beweging voor herstelrecht, een museum, een levensbeschouwelijke organisatie, het jongerenwerk, een belangenorganisatie voor homoseksuelen, een Fair Trade woonwarenhuis en nieuwe maatschappelijke initiatieven gericht op verdraagzaamheid. De bedoeling is om het netwerk verder uit te breiden en zo'n drie keer per jaar bij elkaar te komen.

De lezing van Carien de Jonge, Het vermijden van medelijden, kunt u hier downloaden als PDF-bestand.

Spinoza's Vision of Freedom, and Ours
by Steven Nadler

Baruch Spinoza, the 17th-century Dutch thinker, may be among the more enigmatic (and mythologized) philosophers in Western thought, but he also remains one of the most relevant, to his time and to ours. He was an eloquent proponent of a secular, democratic society, and was the strongest advocate for freedom and tolerance in the early modern period. The ultimate goal of his "Theological-Political Treatise" - published anonymously to great alarm in 1670, when it was called by one of its many critics "a book forged in hell by the devil himself" - is enshrined both in the book's subtitle and in the argument of its final chapter: to show that the "freedom of philosophizing" not only can be granted "without detriment to public peace, to piety, and to the right of the sovereign, but also that it must be granted if these are to be preserved."

Het hele artikel kunt u lezen op de website van The New York Times.

De lezingen van de Spinozadag 2011 zijn hier te bekijken als video, te beluisteren en te downloaden als geluidsbestand (mp3) en in enkele gevallen te downloaden als tekstbestand (pdf). Let op: de geluidsbestanden zijn groot.

1. Welkomstwoord van Frank van Kreuningen

2. Het openingswoord van Carolien Gehrels



Het openingswoord van Carolien Gehrels is tevens als PDF-bestand te downloaden.

3. De lezing van Jan Knol



De aantekeningen die ten grondslag hebben gelegen aan de inleiding van Jan Knol zijn als PDF-bestand te downloaden.

4. De lezing van Eugène Sutorius



5. De discussie met het forum en het publiek (gedeeltelijk)

6. De column van Boris van der Ham



'Spinoza's tijd van leven zonder vrije wil staat pas op beginnen'
door Marc van Dijk

Zijn werkzame leven lang was Jan Knol predikant. Nu hij met emeritaat is, preekt hij over de filosofie van Spinoza. Vandaag bejubelt hij tijdens de Spinozadag het leven zonder vrije wil.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.

Is er inderdaad sprake van een schadelijk populisme?
door Sebastien Valkenberg

In de Verlichting werd voor het eerst betoogd dat iedereen de vrijheid moest hebben om te denken wat hij wilde. Historicus Jonathan Israel onderzoekt de erfenis van dat idee en laat zien dat een zekere dosis lelijkheid inherent is aan een werkelijk publiek debat.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.

Spinoza is heel praktisch
door Wilfred van de Poll

Eerst was er alleen maar pijn. Maar al direct nadat Nelleke Hoekstra van haar fiets was gevallen, moest ze denken aan Spinoza. Dat doet niet iedereen die van zijn fiets valt. Laat staan als je daarbij, zoals Hoekstra, je been breekt. Maar voor de 65-jarige uit Duivendrecht is Baruch de Spinoza meer dan een interessante filosoof uit de 17de eeuw. Hij is een lichtend voorbeeld.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.

Column De stad in - Ochtend bij de spinozisten
door Ton Meeuwis

Na een korte vakantie ben ik weer op zoek gegaan naar mensen en zaken in Roosendaal die interessant zijn.
En zo raakte ik deze week verzeild in een gezelschap dat de werken van Spinoza bestudeert. Piet Maris noemt Jan Boerma de drijvende kracht van de kring. Waarop Jan Boerma prompt opmerkt dat Piet Maris dan toch zeker de stuwende kracht van de spinozistische samenspraak is. Uw verslaggever beleefde een diepgravend, maar aangenaam gesprek. En de regen na afloop kon hem absoluut niet meer deren. Het was een filosofisch gesprek tussen drie oudere heren. Jan Boerma, in zijn werkzame leven directeur van een landelijke patiëntenvereniging, Piet Maris, oud-directeur van de Emma mavo, en uw verslaggever.

Wij sturen het brein niet, het brein stuurt ons

Theodor Holman sprak op vrijdag 24 juni 2011 in het radioprogramma OBA Live met filosoof Jan Verplaetse over diens boek De onvrije wil. De idee dat een bewust 'ik' aan de knoppen zit, is een illusie. Wat zijn de filosofische gevolgen van een onvrije wil?

De Engelse filosofiedocent Clare Carlisle heeft in The Guardian een serie van acht heldere en compacte artikelen geschreven over Spinoza en zijn filosofie. De artikelen verschenen in de periode februari-maart 2011. Hieronder zijn links naar deze artikelen overzichtelijk bij elkaar geplaatst.

Vrije wil valt niet te bewijzen of te weerleggen
door Peter van Walsum

Niemand wil eraan dat mensen geen vrij wil hebben. Maar wie eenmaal met de 'demon van Laplace' is geconfronteerd, blijft twijfelen aan die vrije wil.

De Franse mathematicus en astronoom Pierre-Simon Laplace heeft in 1814 geschreven dat wij ons de huidige staat van het heelal moeten voorstellen als het gevolg van zijn eerdere staat en de oorzaak van de staat die erop zal volgen. Een intellect dat op een gegeven moment alle krachten waarvan de natuur bezield is en de positie van elk der wezens die er deel van uitmaken zou kennen, en dat voorts immens genoeg was om al die gegevens aan analyse te onderwerpen, zou in één en dezelfde formule de bewegingen van de grootste hemellichamen en die van het lichtste atoom omvatten: niets zou voor dat intellect onzeker zijn, en de toekomst zou zich even duidelijk voor zijn ogen openen als het verleden.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van de Volkskrant.

Neurologen hebben de vrije wil dood verklaard. In een serie artikelen heeft Trouw de mogelijke gevolgen hiervan onderzocht. De artikelen verschenen in de periode oktober 2010-maart 2011. Hieronder zijn links naar deze artikelen overzichtelijk bij elkaar geplaatst.

De teksten van de Spinozadag 2010 zijn hier te downloaden als PDF-bestand.

• Het openingswoord van Ed van Thijn: Spinoza.

• De inleiding van Piet Steenbakkers: Niet bespotten, niet betreuren, noch verwensen, maar begrijpen. Creative Commons LicenseNiet bespotten, niet betreuren, noch verwensen, maar begrijpen… by Piet Steenbakkers is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License  

• De lezing van Ahmed Marcouch: Spinozalezing 2010.

• Het afsluitende woord van Rob Hartmans: Begrijpen én oordelen.

'Historische superster' Spinoza levert nog altijd inspiratie op
 door Janneke Horlings

"Amsterdam zou Spinoza moeten eren", vindt Frank van Kreuningen, voorzitter van de Amsterdamse Spinoza Kring. Hij vindt onze grootste filosoof nog altijd relevant. Daarom organiseert hij aanstaande zondag de derde Spinozadag.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.

'In een moskee van Sinan geloof ik in God'
door Marjon Bolwijn

Veel kunstenaars zijn geïnspireerd door andere kunstenaars. Vandaag: componist en musicus Theo Loevendie over de Ottomaanse architect Mimar Sinan.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van de Volkskrant.

CDA kan uit zelfbehoud beter oppositie in gaan
door Ton de Kok

Verhagen zal zijn baan als minister houden, maar voor de CDA-fractie in de Kamer is de keuze voor de PVV zelfmoord.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van de Volkskrant.

De radicale Verlichting is de ware
door Arnold Heumakers

De Oogst van het Decennium: 2001 – Radical Enlightenment van Jonathan Israel

Opeens was zij overal aanwezig in het publieke debat, de Verlichting. Met dank aan 9/11. De vernietiging van de Twin Towers werd niet alleen door de New Yorkers opgevat als een aanval op de westerse beschaving.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van NRC.

Spinoza leeft!
door Filip Huysegems

De Amsterdamse Spinoza Kring organiseert cursussen, lezingen en studiegroepen over Spinoza, met als hoogtepunt van het jaar de Spinozadag, die in 2010 valt op zondag 14 november en doorgaat in de zaal Paradiso in Amsterdam.

Gevaarlijk denken
Een leeswijzer voor Spinoza

door Luc Devoldere

Herman De Dijn schreef een boek over de filosoof Baruch Spinoza (1632-1677). Een leeswijzer voor wie zich wil wagen aan het gedachtegoed van de filosoof.

Spinoza verdient iets beters
door Peter Hoexum

Sinds ruim een jaar heeft Amsterdam een Spinozamonument. Waarom eigenlijk, vraagt Pieter Hoexum zich af. "Spinoza wordt zowel op een voetstuk gehesen als voor schut gezet."

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.

Filosofie eigenzinnig gestript
door Cokky van Limpt

Margreet de Heer reist in het vandaag verschenen stripboek 'Filosofie in beeld' met reuzenstappen door de canon van de westerse filosofie. Moderne filosofie diept zij op in familiekring.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.

Loevendie's Spinozaopera
door Jolanda Breur

De Amsterdamse componist Theo Loevendie denkt na over een opera over Neêrlands beroemdste filosoof: Spinoza. Misschien wordt het een oratorium. "Ik verdraag net als hij geen autoriteit."

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.

Op 14 december 2009 heeft Wim Klever een lezing gehouden voor de Amsterdamse Spinoza Kring. De lezing, getiteld Mannen rond Spinoza, was voor een besloten groep van cursisten en oud-cursisten van de Kring. De tekst van de lezing is hier als PDF-bestand te downloaden.

De teksten van de Spinozadag 2009 zijn hier te downloaden als PDF-bestand:

• De lezing van prof.dr. Piet Steenbakkers: Spinoza en de liefde

- de tekst van de lezing (PDF)

- de Powerpoint slides bij de lezing (PDF)

Creative Commons LicenseDe tekst van de lezing Spinoza en de liefde van Piet Steenbakkers is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding-Niet-commercieel-Geen Afgeleide werken 3.0 Nederland licentie

De muziek bij aanvang van de lezing, het openingskoor van de cantate Du sollt Gott, deinen Herren, lieben van J.S. Bach (BWV 77), is te vinden op de website van Monteverdi Productions. Om de muziek daar te kunnen afspelen, heeft u het programma Real Player nodig. Dat programma kunt u op de website van Monteverdi Productions downloaden.

• Het slotwoord van Carolien Gehrels, wethouder Kunst en Cultuur van Amsterdam.

Opperrabbijn: Spinoza's ban blijft bestaan
door Jolanda Breur

Op de grootste filosoof die Nederland ooit heeft gehad, Baruch Spinoza, rust sinds 1656 een ban. En dat blijft ook zo, zegt opperrabbijn Jacobs. "Hij heeft zijn denkbeelden toch nooit bijgesteld?"

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.

Spinoza: voorbeeldige Amsterdammer
door Jolanda Breur

Tijdens de kunstmanifestatie My Name is Spinoza vertellen landgenoten van Neêrlands beroemdste filosoof waarom zijn gedachtengoed actueel is. "Bij Spinoza gaat vrijheid van denken boven godsdienstvrijheid", zegt de Amsterdamse wethouder Carolien Gehrels. "Dat is in deze stad heel belangrijk."

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.

Telkens dacht hij aan Spinoza
door Jolanda Breur

Componist Theo Loevendie hoopt in 2012 zijn jeugddroom te vervullen: een opera over het leven en denken van de filosoof Spinoza.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.

'Wie de oorzaak kent, vindt rust'
door Jolanda Breur

Tijdens de kunstmanifestatie 'My Name is Spinoza' vertellen landgenoten van Neêrlands beroemdste filosoof waarom zijn gedachtengoed actueel is. Vandaag: filosoof Van Reijen.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.

Vrij willen en kunnen denken is a hell of a job
door Cokky van Limpt

Wat is verlichting? In een boek en op een symposium, morgen in Nijmegen, worden de oosterse en westerse verlichtingstradities naast elkaar gelegd. De overeenkomsten zijn groter dan gedacht. Grootste gemene deler: gebruik je gezonde verstand.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.

Overheid op hellend vlak met inperking van denkvrijheid
door Anna van Leeuwen

Tijdens de Amsterdamse kunstmanifestatie My Name is Spinoza vertellen landgenoten van Neêrlands beroemdste filosoof waarom zijn gedachtengoed nog zo actueel is. Vandaag: hoogleraar informatierecht en advocaat Egbert Dommering.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.

Voorlezen 'Ethica' is geen straf
door Anna van Leeuwen

Kunstenaar Job Koelewijn leest over de hele wereld het boek 'Ethica' van Spinoza voor. Deze Mondial Reading Performance in groepen mondt uit in een cd en een installatie.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.

Ongeschreven wetten zijn veel sterker
door Anna van Leeuwen

Opiniemakers, kunstenaars én bezoekers van de hoofdstad krijgen de komende zomer kaartjes met prikkelende vragen over Spinoza’s denken voorgelegd. Vandaag: Job Koelewijn.
"Je kunt ook onwetend zijn. Er zijn zoveel wetten waar ik geen weet van heb."

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.

Spinoza leert ons om 'God te denken'
door Anna van Leeuwen

Opiniemakers, kunstenaars én bezoekers van de hoofdstad krijgen de komende zomer kaartjes met prikkelende vragen over Spinoza's denken voorgelegd. Vandaag Thomas Hirschhorn.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.

Hirschhorn: Ik hou van hem
door Anna van Leeuwen

Kunstenaars brengen met exposities en performances tijdens de manifestatie My Name is Spinoza een eerbetoon aan de zeventiende-eeuwse filosoof Spinoza. In een serie interviews vertellen mensen over hun band met deze invloedrijke filosoof. Kunstenaar Thomas Hirschhorn, hoopt dat mensen anders over Spinoza gaan denken.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.

De teksten van het ochtendgedeelte van de Spinozadag 2008 zijn hier te downloaden als PDF-bestand:

• het openingswoord van Carolien Gehrels, wethouder Kunst en Cultuur van Amsterdam

• de lezing van Jeroen Bartels, oud-docent Westerse filosofie in de Moderne tijd aan de Rijksuniversiteit Groningen: Spinoza over vrijheid

• de reactie van Hans Achterhuis, filosoof en emeritus hoogleraar Filosofie aan de Universiteit van Twente

De religieuze politie contra Spinoza
door Samuel de lange

Waarom kreeg Spinoza al een banvloek over zich uitgesproken terwijl hij zijn ketterse opvattingen nog moest opschrijven? De historicus Nadler zocht het antwoord, maar blijft steken in giswerk, vindt Samuel de Lange.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.

'Amsterdam, Stad van Spinoza - Spinoza, Boegbeeld van Amsterdam'

spinozaexpo.jpgDe Amsterdamse Spinoza Kring heeft i.s.m. de Openbare Bibliotheek Amsterdam een lezingencyclus georganiseerd rondom het thema van de tentoonstelling Spinoza Amsterdammer, die in de maanden september en oktober 2008 in de hoofdvestiging van de OBA te zien was. De teksten van deze lezingen kunt u hier downloaden (PDF).

De volgende stukken zijn beschikbaar:

• 5 september 2008, ter gelegenheid van de opening van de tentoonstelling, lezing van Henri Krop, universitair docent Geschiedenis van het denken aan de Erasmus Universiteit Rotterdam: Spinoza en zijn kring.

• 7 september 2008, lezing van Carolien Gehrels, wethouder kunst en cultuur van de gemeente Amsterdam: Het seculiere karakter van de overheid en de inspiratie van Spinoza (scheiding kerk en staat).

• 21 september 2008, lezing van Henri Krop, universitair docent Geschiedenis van het denken aan de Erasmus Universiteit Rotterdam: Spinoza in de canon: het belang van zijn filosofie toen en nu.

• 5 oktober 2008, lezing van Piet Visser, hoogleraar Geschiedenis van het Doperdom en aanverwante stromingen aan de Vrije Universiteit, Amsterdam: Geloofsvrijheid in Amsterdam in de Gouden Eeuw en de rol van de boekdrukkers en uitgevers op dissident terrein.

• 19 oktober 2008, lezing van Ton de Kok, docent Godsdienst aan het Fons Vitae Lyceum en het St. Ignatiusgymnasium, Amsterdam: Spinoza, zijn godsconcept en levensbeschouwing. 

< Terug naar Spinozatentoonstelling

Spinoza weer 's herontdekt
door Henk Schutten 

In Amsterdam herinnert vrijwel niets meer aan Nederlands grootste filosoof, Spinoza (1632-1677). De Bibliotheca Philosophica Hermetica eert hem in het kader van 'Amsterdam Wereldboekenstad' met een themadag.

Spinoza's godsbeeld zit verstopt in de boeken van Jip en Janneke
Bijbel van het alledaagse leven

door Maaike Boersma

Na Winnie de Poeh blijken nu ook Jip en Janneke een diepere filosofische boodschap te bevatten, namelijk die van Spinoza. Volgens literatuurwetenschapper Piet Mooren is er sprake van een onbekende god in Jip en Janneke. "Het is de god van de schepping en de natuur in al zijn facetten."

Toen hij Spinoza las, wist hij: ik ben eruit
door Pauline Weseman

Vandaag precies 375 jaar geleden werd filosoof Baruch de Spinoza in Amsterdam geboren. Meer dan ooit krijgt zijn gedachtegoed aanhangers – spinozisten. De Amsterdamse Spinoza Kring telde binnen een paar jaar drie studiegroepen.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.

Baruch d'Espinoza
Glorieuze wedergeboorte voor de filosoof van joodse afkomst
Eindelijk lezen we Spinoza

door Peter Wierenga

Het heeft even geduurd, maar nu zijn we vrijwel allemaal erg trots op Spinoza, de grootste denker die Nederland ooit voortbracht. En nog een allochtoon ook.

In het Maandblad M van NRC van 3 november 2007 stond een groot artikel over de toenemende belangstelling voor Spinoza:

Spinoza. De groeiende populariteit van de filosoof van de tolerantie
door Martijn Meijer

nrm-20071103-01012001"Op 24 november 2007 is het 375 jaar geleden dat de Amsterdamse filosoof Benedictus de Spinoza werd geboren. Zijn denkbeelden over tolerantie en godsdienstvrijheid worden volop gebruikt in het huidige debat over immigratie. Amsterdam wil een monument voor hem oprichten. Daarom: dossier Spinoza."

In dit artikel wordt ook uitgebreid aandacht besteed aan de Amsterdamse Spinoza Kring.

De tekst van het artikel (in PDF) kunt u hier downloaden.

Op 9 juni 2007 verscheen in De Volkskrant een interview met Jonathan Israel door Max Pam en Pieter W. van der Horst. Op de website van Max Pam is dit interview nog te lezen.

spinoza_affiche_9_juni_2007.jpg'Het boegbeeld van Amsterdam is Spinoza'

zei professor Jonathan Israel, groot kenner van de geschiedenis van Nederland, Amsterdam en Spinoza in een lezing over de relatie Amsterdam-Spinoza en ter promotie van een monument voor de grote filosoof.

De Amsterdamse Spinoza Kring organiseerde op 9 juni 2007 in de Mozes & Aäronkerk te Amsterdam een lezing van professor Jonathan Israel.

De middag werd ingeleid door Carolien Gehrels, wethouder Kunst & Cultuur van de gemeente Amsterdam. De wethouder vindt het buitengewoon jammer dat de wereldberoemde Spinoza in zijn geboortestad niet zo bekend is. ‘Het wordt tijd om hem de eer te bewijzen die hem toekomt. En daarom steunen we de plannen van de Amsterdamse Spinozakring,' aldus de wethouder.

De lezing van Jonathan Israel werd ingeleid door de journalist Rob Hartmans, die vlak daarvoor een interview met Israel in De Groene Amsterdammer had gepubliceerd.

Hier kunt u de volgende stukken downloaden (PDF):
Inleiding door Carolien Gehrels
Introductie door Rob Hartmans
Lezing van Jonathan Israel
Interview met Jonathan Israel door Rob Hartmans

Zie ook NRC van 11 juni 2007.

Spinoza verdient monument in Amsterdam

door Wouter Daemen

"Spinoza hield van Amsterdam, maar waarom houdt Amsterdam niet van hem?" vraagt de Amsterdamse Spinoza Kring zich af. Het is de hoogste tijd dat er in Amsterdam een monument komt voor denker Baruch Spinoza (1632-1677).

nrc_21-02-2007Een monument voor Spinoza

door Paul Steenhuis

Het is tijd dat Baruch Spinoza in Amsterdam een monument krijgt, vindt de lokale Spinoza Kring. De filosoof stierf op 21 februari 1677, vandaag precies 330 jaar geleden.

 

Jonathan Israel: Thomas More Lezing 2006, georganiseerd door het Soeterbeeck Programma van de Radboud Universiteit Nijmegen.

Reasonable Doubt
door Rebecca Newberger Goldstein

Over de invloed van Spinoza op de 'The Declaration of Independence' van de V.S. in 1777.

Het hele artikel kunt u lezen op de website van The New York Times

Expelled from the Jewish community of his day, Spinoza went on to construct a lasting philosophy.
door Michael Dirda

Boekbespreking van Rebecca Goldstein, Betraying Spinoza. The Renegade Jew Who Gave Us Modernity

Het hele artikel kunt u lezen op de website van The Washington Post.