Jonathan Israel: Thomas More Lezing 2006

Jonathan Israel: Thomas More Lezing 2006, georganiseerd door het Soeterbeeck Programma van de Radboud Universiteit Nijmegen.


Concluderende opmerkingen aan het eind van de lezing:

Religieuze gevoelens kunnen nooit het hoogste goed zijn in een samenleving.
Te midden van de specifieke dilemma's waar Nederland mee kampt, zou de verbondenheid van de Nederlandse samenleving versterkt moeten worden met de beste, meest relevante elementen uit zijn eigen Verlichtingstraditie.
De innige banden tussen democratie, vrijheid van gedachte en individuele vrijheid moeten beslist krachtiger worden uitgedragen, en wel zo dat deze waarden specifiek en nauw worden gekoppeld aan de egalitaire, democratische tak van de Verlichting.
Die kernwaarden moeten vervolgens begrepen en gepresenteerd worden als de grondslag van een moderne, universele morele en politieke orde, die niet gevormd en voortgebracht is door het Westen als zodanig, en ook niet door het christendom, maar door de louter wereldlijke filosofische en wetenschappelijke impulsen van de Verlichting, een wereldwijde beweging.
Binnen dat kader verdienen volstrekt onmisbare denkers als Spinoza en Bayle veel meer aandacht in de samenleving en in het onderwijs; er moeten meer standbeelden van hen worden opgericht en meer straten naar hen worden vernoemd, hun namen moeten vaker genoemd.
Ook moeten we, nog meer dan we al doen, het idee afkeuren dat religieuze leiders (van welke slag dan ook) de koers van de samenleving, de wetgeving en de politiek zouden moeten beïnvloeden. Theologische criteria en begrippen zouden op alle niveaus moeten worden losgekoppeld van juridische en constitutionele processen en instellingen van de maatschappij.
Ongeacht hoezeer het individuele personen vrijstaat - en vrij moet staan - om te geloven wat zij willen, mag veiligheidshalve niet worden toegelaten dat iemands religieuze gevoelens of theologische criteria, een vormende invloed krijgen op de huidige politieke en algemene cultuur.
Toegeven aan beweringen dat religieuze gevoelens het hoogste goed in de samenleving zijn, is het pad naar een politieke en sociale catastrofe.

Jonathan Israel

De volledige Engelstalige tekst van de lezing is te vinden op de site van de Radboud Universiteit Nijmegen (Soeterbeeckprogramma): www.ru.nl/soeterbeeckprogramma/terugblik/terugblik-2006/teksten-2006/freedom_of_thought en is in boekvorm gepubliceerd bij Uitgeverij Damon.

Met dank aan NRC Handelsblad

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Nieuwbrief aanmelden

Blijf op de hoogte van onze activiteiten en ander Spinoza-nieuws.